Từng bước

Tỷ số và phần trăm trong ISEE: hai cách giải một bài toán

Các câu hỏi Mathematics Achievement của ISEE về tỷ số và phần trăm có thể giải đúng theo hai cách. Cách tỷ số chuyển tỷ số phần-với-phần thành tỷ lệ trên tổng bằng cách cộng các phần, rồi nhân. Cách phần trăm chuyển tỷ lệ đó thành phần trăm hoặc số thập phân rồi nhân. Học sinh Middle Level chuyển đổi được giữa tỷ số, phân số, số thập phân và phần trăm có thể kiểm tra đáp án bằng cách còn lại, giúp phát hiện phần lớn lỗi sơ suất trước khi chọn đáp án.

Một học sinh làm phiếu bài tập toán với máy tính cầm tay
Cấp độ
Middle (lớp 7–8)
Phần thi
Mathematics Achievement
Kỹ năng
Tỷ số, phân số, phần trăm

Kiến thức cần có

Phần này liệt kê những gì học sinh cần làm được trước khi bắt đầu. Bài học giả định học sinh đã quen với phân số bằng nhau, nhân và chia số thập phân, và hiểu phần trăm là số phần trên một trăm. Học sinh viết được một phần năm thành 0.20 và 20% mà không do dự là đã sẵn sàng.

Ý chính là tỷ số, phân số, số thập phân và phần trăm là bốn cách viết cùng một quan hệ. Bảng cho thấy cùng một tỷ lệ được viết theo bốn cách.

Tỷ lệ trên tổng Phân số Số thập phân Phần trăm Tỷ số phần-với-phần
1 phần trong 4 phần bằng nhau 1/4 0.25 25% 1 : 3
1 phần trong 5 phần bằng nhau 1/5 0.20 20% 1 : 4
3 phần trong 10 phần bằng nhau 3/10 0.30 30% 3 : 7
3 phần trong 4 phần bằng nhau 3/4 0.75 75% 3 : 1

Cột cuối là nơi nhiều lỗi bắt đầu. Một tỷ số như 3 : 7 so sánh một nhóm với một nhóm khác, nên tổng là 3 + 7 = 10 phần, và nhóm thứ nhất chiếm 3/10 tổng, không phải 3/7.

Một ví dụ có lời giải theo hai cách

Phần này giải một tình huống hai lần, để cho thấy cách tỷ số và cách phần trăm có thể thay thế cho nhau. Một thợ sơn pha sơn xanh và sơn trắng theo tỷ số 3 : 7 và cần tổng cộng 20 lít hỗn hợp. Câu hỏi là cần bao nhiêu lít sơn xanh.

Cách 1: dùng tỷ số.

  1. Cộng các phần để có tổng: 3 + 7 = 10 phần bằng nhau.
  2. Chia tổng cho số phần: 20 ÷ 10 = 2 lít mỗi phần.
  3. Nhân với phần của sơn xanh: 3 × 2 = 6 lít.

Cách 2: dùng phần trăm.

  1. Chuyển tỷ số thành tỷ lệ trên tổng: sơn xanh chiếm 3/10, tức 0.30 hay 30%.
  2. Nhân tổng với tỷ lệ đó: 0.30 × 20 = 6 lít.

Cả hai cách đều cho 6 lít, và cách này có thể kiểm tra cách kia. Cách thứ ba là lập tỷ lệ thức, 3/10 = b/20, rồi nhân chéo được 10b = 60, nên b = 6. Học sinh nên chọn cách giúp phép tính đơn giản nhất với các con số trước mặt.

Sự linh hoạt tương tự có ích khi đề cho phần trăm nhưng dùng tỷ số lại dễ hơn. Giả sử một chiếc áo khoác được giảm giá 25% và giá bán là $60. Câu hỏi hỏi giá gốc.

  • Cách phần trăm: giá bán bằng 100% − 25% = 75% giá gốc, nên 0.75 × giá gốc = 60 và giá gốc là 60 ÷ 0.75 = $80.
  • Cách tỷ số: 75% là 3/4, nên giá bán và giá gốc có tỷ số 3 : 4. Ba phần bằng $60, nên mỗi phần là $20 và giá gốc gồm bốn phần là $80.

Một bước kiểm tra nhanh khép lại vòng giải: 25% của $80 là $20, và $80 − $20 = $60.

Thử làm ví dụ

Phần này dẫn đến câu hỏi tương tác. Hãy làm câu hỏi tự biên soạn dưới đây trên giấy trước, chọn một đáp án, rồi đọc phần giải thích cho từng lựa chọn; đây là câu hỏi luyện tập do đội ngũ giảng dạy của ISEEPrep tự biên soạn, không phải câu hỏi trong kỳ thi ISEE thật.

Vì sao mỗi đáp án đúng hoặc sai

Phần này giải thích bốn lựa chọn liên quan thế nào đến hai cách giải. Câu hỏi có hai bước: tìm số học sinh lớp 7 từ tỷ số 3 : 5, rồi tìm 20% của nhóm đó.

Theo cách tỷ số, 3 + 5 = 8 phần, 80 ÷ 8 = 10 học sinh mỗi phần, và số học sinh lớp 7 là 5 × 10 = 50. Một phần năm của 50 là 10. Theo cách phần trăm, 5/8 là 62.5%, 0.625 × 80 = 50, và 0.20 × 50 = 10. Hai cách cho cùng kết quả, điều này củng cố đáp án.

Mỗi lựa chọn sai là kết quả của một sơ suất cụ thể, có thể đoán trước, và nhận ra sơ suất đó hữu ích hơn việc học thuộc câu hỏi.

  • Dừng sớm một bước. Lựa chọn (A), 50, là một kết quả trung gian đúng. Gạch chân câu hỏi cuối cùng, “có bao nhiêu học sinh mới”, trước khi bắt đầu sẽ giúp học sinh không trả lời một câu hỏi không được hỏi.
  • Coi một phần là toàn bộ. Lựa chọn (B), 16, áp dụng 20% cho cả 80 học sinh. Phần trăm chỉ áp dụng cho học sinh lớp 7, nên đại lượng gốc của phần trăm là 50.
  • Nhầm phần trăm với số thập phân. Lựa chọn (D), 1, xuất hiện khi viết 20% thành 0.02. Học sinh có thể kiểm tra cách viết bằng cách nhớ rằng 100% là 1.00, nên 20% phải là 0.20.

Lỗi thường gặp

Phần này tổng hợp các lỗi hay gặp nhất trong bài toán tỷ số và phần trăm ở Middle Level.

  1. Dùng sai tổng. Với tỷ số 3 : 5, tổng là 8 phần, không phải 5. Viết tổng bằng tổng các phần là bước đầu tiên của gần như mọi bài toán tỷ số.
  2. Áp dụng phần trăm cho sai đại lượng gốc. Trước khi nhân, học sinh nên gọi tên nhóm mà phần trăm đề cập. “20% số học sinh lớp 7” và “20% số học sinh của chương trình” là hai đại lượng khác nhau.
  3. Cộng ngược phần trăm sai cách. Sau khi giảm giá 25%, giá gốc không phải là giá bán cộng 25% của giá bán. Phần trăm được tính trên giá gốc, nên giá bán bằng 75% giá gốc.
  4. Đặt sai dấu thập phân. Chuyển 5% thành 0.5 thay vì 0.05 làm đáp án lệch mười lần. Ước lượng trước, ví dụ 5% của 80 là một số nhỏ, sẽ làm lộ lỗi này.
  5. Bỏ qua bước kiểm tra tính hợp lý. Một kết quả lớn hơn cả nhóm, hoặc một phần lẻ của một người, là dấu hiệu lập bài sai. Một phép ước lượng hai giây thường phát hiện được lỗi này.

Bước tiếp theo của bạn

Phần này gợi ý nên làm gì sau bài học. Học sinh có thể xem lại toàn bộ các chủ đề được kiểm tra trong Mathematics Achievement, hoặc so sánh yêu cầu suy luận của phần thi đó với Quantitative Reasoning và cấu trúc tổng thể của Middle Level. Học sinh muốn xem kỹ năng này thể hiện ra sao trong điều kiện có tính giờ có thể dùng học thử miễn phí, trong đó có một bài thi thử đầy đủ, và kết quả có thể cho thấy các câu về phần trăm và tỷ số là điểm mạnh hay là nguồn mất điểm lặp đi lặp lại.

Thử sức: một câu hỏi tự biên soạn về tỷ số và phần trăm · Tỷ số và phần trăm

Chương trình âm nhạc của một trường có 80 học sinh. Tỷ số giữa học sinh lớp 6 và học sinh lớp 7 là 3 : 5, và mọi học sinh trong chương trình đều thuộc một trong hai lớp này. Nếu 20% số học sinh lớp 7 mới tham gia chương trình năm nay, thì có bao nhiêu học sinh lớp 7 mới tham gia?

Câu hỏi luyện tập do đội ngũ giảng dạy của ISEEPrep tự biên soạn; không phải câu hỏi chính thức.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ số phần-với-phần và tỷ số phần-với-tổng khác nhau thế nào?

Tỷ số phần-với-phần so sánh hai nhóm, chẳng hạn 3 học sinh lớp 6 với 5 học sinh lớp 7. Tỷ số phần-với-tổng so sánh một nhóm với toàn bộ, chẳng hạn 3 học sinh lớp 6 trên tổng số 8 học sinh. Chỉ dạng phần-với-tổng mới chuyển trực tiếp được thành phân số hoặc phần trăm của tổng.

Trong ISEE, học sinh nên dùng cách tỷ số hay cách phần trăm?

Cả hai đều đúng nếu áp dụng cẩn thận. Học sinh thường thấy cách dùng tỷ số nhanh hơn khi các số chia đều thành các phần bằng nhau, và cách dùng phần trăm nhanh hơn khi bài toán đã cho sẵn phần trăm. Dùng cách thứ hai để kiểm tra cách thứ nhất là một thói quen hữu ích khi còn thời gian.

Có bao nhiêu câu hỏi Mathematics Achievement liên quan đến tỷ số và phần trăm?

Không có số liệu phân chia câu hỏi theo chủ đề được công bố, nên không thể đưa ra con số chính xác. Tỷ số, phân số và phần trăm là các chủ đề chuẩn ở bậc trung học cơ sở, xuất hiện trong cả Mathematics Achievement và Quantitative Reasoning, vì vậy kỹ năng này đáng được luyện tập.

Vì sao học sinh làm sai những bài toán phần trăm mà các em giải được trên lớp?

Nguyên nhân phổ biến nhất là áp dụng đúng phần trăm nhưng cho sai đại lượng, hoặc dừng lại sau bước đầu của một bài toán hai bước. Gạch chân điều câu hỏi cuối cùng yêu cầu, trước khi tính bất cứ điều gì, giúp khắc phục cả hai lỗi.

Học sinh nên luyện chuyển đổi giữa phân số, số thập phân và phần trăm như thế nào?

Luyện tập ngắn hằng ngày với một số ít giá trị mốc rất hiệu quả: một phần hai, một phần tư, một phần năm, một phần mười và ba phần tư. Học sinh thuộc các phép chuyển đổi này có thể suy ra hầu hết các giá trị khác, và thói quen này giúp bớt phụ thuộc vào phép chia dài.

Nguồn1 nguồn · kiểm tra ngày 2026-09-30
  1. admission.org/assessments/isee/about

Rà soát lần cuối 2026-09-30 · Lần rà soát tiếp theo 2027-03-31 · Người rà soát đội ngũ giảng dạy của ISEEPrep

Chưa chắc nên thi cấp độ nào?Đặt lịch tư vấn miễn phí →

Bắt đầu học thử miễn phí

Hãy cho biết lớp ứng tuyển và các trường mục tiêu; chuyên viên tư vấn sẽ phản hồi bằng một kế hoạch bằng văn bản trong vòng một ngày làm việc.

Bắt đầu học thử miễn phí →
Đọc tiếp

Trang liên quan

Để buổi trao đổi tiếp theo thật hữu ích

Trao đổi với chuyên viên tư vấn ISEE

Hãy cho biết lớp mà học sinh ứng tuyển vào và một địa chỉ email. Chuyên viên tư vấn ISEE sẽ phản hồi trong vòng một ngày làm việc bằng một đề xuất bằng văn bản: nên thi cấp độ nào, sắp xếp các mùa thi ra sao và nên ôn phần thi nào trước. Buổi tư vấn miễn phí và không đi kèm bất kỳ cam kết trúng tuyển nào.

Chỉ cần bốn ô thông tin; không cần tên học sinh.

Các thông tin như trường mục tiêu và thời điểm thi có thể bổ sung sau khi gửi, hoặc trao đổi khi chuyên viên tư vấn liên hệ với bạn.

Chuyên viên tư vấn sẽ phản hồi trong vòng một ngày làm việc. Thông tin của bạn chỉ được dùng cho buổi tư vấn này. Phụ huynh hoặc người giám hộ nên điền mẫu này; không cần tên học sinh. ISEEPrep không cố ý thu thập thông tin của trẻ em dưới 13 tuổi. Khi gửi mẫu, bạn xác nhận đã đọc chính sách quyền riêng tư.

Phản hồi và buổi tư vấn đều bằng tiếng Anh.